Miód Manuka jest kojarzony przede wszystkim z właściwościami przeciwbakteryjnymi, ale jego zastosowanie zależy od formy produktu. Przy ranach istotne jest rozróżnienie między miodem spożywczym a wyrobem medycznym przeznaczonym do ich opatrywania. W tym artykule skupiamy się na miejscowym zastosowaniu miodu Manuka w pielęgnacji ran. Wyjaśniamy, jakie właściwości są z nim wiązane oraz czym różni się miód w tubce od gotowych opatrunków, takich jak piankowe, alginianowe i siatkowe.
Czym jest miód Manuka?
Miód Manuka powstaje z nektaru kwiatów krzewu Manuka (Leptospermum scoparium), rosnącego w Nowej Zelandii i Australii.
Jednym ze składników miodu Manuka jest metyloglioksal, oznaczany skrótem MGO. Oznaczenie MGO wskazuje deklarowaną ilość metyloglioksalu w kilogramie miodu.
. Na wyrobach z miodem Manuka można spotkać także inne oznaczenia, m.in. UMF lub certyfikat CMH. Nie są to punkty na jednej skali i nie należy przeliczać ich między sobą. Każde oznaczenie trzeba odczytywać zgodnie z informacją podaną dla konkretnego produktu. Oznaczenie samo w sobie nie zastępuje informacji o przeznaczeniu wyrobu.
Właściwości miodu Manuka
Właściwością najczęściej omawianą w kontekście miodu Manuka jest działanie przeciwbakteryjne. W przypadku produktów przeznaczonych do opatrywania ran znaczenie ma również utrzymanie wilgotnego środowiska.
Nie oznacza to, że każdy produkt działa identycznie albo nadaje się do każdej rany. Właściwości opisuje się w odniesieniu do konkretnego wyrobu, a jego zastosowanie zależy od wskazań i instrukcji producenta. Dlatego warto odróżniać ogólne informacje o miodzie Manuka od przeznaczenia medycznego miodu w tubce czy opatrunku.
Na co pomaga miód Manuka stosowany na rany?
Określenie „miód Manuka pomaga” warto odnosić do konkretnego wyrobu i jego wskazań, a nie do wszystkich produktów zawierających miód. Karty Manuka Fill i FOAM AIR podają, że wyroby te utrzymują wilgotne środowisko rany, które umożliwia autolityczne oczyszczanie tkanki martwiczej.
Wskazania różnią się zależnie od produktu. Przy drobnych otarciach, zadrapaniach, rozcięciach i lekkich oparzeniach karty Manuka Fill oraz FOAM AIR dopuszczają stosowanie bez recepty. Wymieniają też owrzodzenia nóg, odleżyny, oparzenia I i II stopnia, owrzodzenia stopy cukrzycowej oraz rany chirurgiczne i urazowe — w tych przypadkach wskazują nadzór specjalisty. Karta Algivon opisuje m.in. rany głębokie i przewlekłe, odleżyny oraz owrzodzenia podudzi. Przed wyborem trzeba sprawdzić przeznaczenie konkretnego wyrobu; podobny skład nie oznacza identycznych wskazań.
Miód medyczny a spożywczy
Miód spożywczy ze słoika nie jest wyrobem medycznym i nie należy traktować go jako zamiennika produktów przeznaczonych do opatrywania ran. Wyroby te stosuje się zgodnie z instrukcją właściwą dla konkretnego produktu.
Poszczególne wyroby mają własne oznaczenia i opisy. Na przykład karty Manuka Fill i FOAM AIR podają certyfikat CMH, a Algivon jest opisany jako opatrunek z miodem Manuka o minimum UMF 12+. Tych oznaczeń nie należy traktować jako jednej skali ani jako gwarancji, że dany produkt będzie odpowiedni w każdej sytuacji. Znaczenie mają również wskazania, budowa opatrunku, stan rany i sposób użycia podany przez producenta. Przy ranach wymagających specjalistycznej opieki wybór i stosowanie wyrobu należy omówić z osobą posiadającą odpowiednią wiedzę medyczną.
Formy wyrobów z miodem Manuka
Wyroby z miodem Manuka różnią się formą i materiałem: miód może być w tubce, naniesiony na piankę albo połączony z alginianem czy siatką. Różnice te wpływają na sposób użycia i rolę opatrunku.
Miód w tubce, taki jak Manuka Fill 15 g, Manuka Fill 42,5 g czy Activon Tube 25 g, pozwala nanieść preparat na ranę lub odpowiedni opatrunek pierwotny, zgodnie z instrukcją konkretnego wyrobu.
Manuka FOAM AIR 10 × 10 cm to sterylny, nieprzywierający opatrunek piankowy z medycznym miodem Manuka na powierzchni. Można go przycinać, a po nałożeniu zabezpieczyć odpowiednim opatrunkiem wtórnym.
Algivon 5 × 5 cm i Algivon 10 × 10 cm to opatrunki alginianowe nasączone miodem. W kontakcie z wilgocią tworzą miękki żel, a ich struktura pochłania wysięk i pomaga utrzymać miód w miejscu zranienia.
Manuka IG 10 × 12,5 cm to nieprzywierający opatrunek siatkowy nasączony medycznym miodem Manuka. Wersja Manuka IG Max 10 × 12,5 cm jest wykonana ze specjalnej siatki i – według materiałów producenta – nasączona dwukrotnie większą ilością miodu niż wersja standardowa. Obie wersje opisano jako przeznaczone do utrzymywania wilgotnego środowiska rany i kontrolowania wysięku z ran przewlekłych.
Actilite 10 × 10 cm to nieprzywierająca siatka kontaktowa z miodem Manuka i olejkiem Manuka. Przepuszcza wysięk do kolejnego opatrunku.
Stosowanie i granice samodzielnego wyboru
Sposób użycia zależy od wyrobu, dlatego przed założeniem należy sprawdzić jego instrukcję. Miód w tubce można nanieść bezpośrednio na ranę lub odpowiedni opatrunek pierwotny, a następnie przykryć wtórnym. FOAM AIR należy ułożyć wzorem plastra miodu w stronę rany i zabezpieczyć dodatkową warstwą. Algivon można umieścić na ranie dowolną stroną; dobór opatrunku wtórnego zależy m.in. od wysięku.
Nie ma jednej częstotliwości zmiany odpowiedniej dla wszystkich produktów. Zależy ona m.in. od ilości wysięku i rodzaju opatrunku. Przy wskazaniach wymagających nadzoru specjalisty sposób użycia należy z nim omówić.
FAQ
Czy miód spożywczy Manuka można nakładać na ranę?
Nie. Nie zastępuje wyrobu przeznaczonego do opatrywania ran.
Czym różni się miód w tubce od opatrunku?
Miód z tubki nanosi się na ranę lub opatrunek pierwotny. Gotowy opatrunek łączy miód z materiałem o dodatkowej funkcji.
Czy wszystkie wyroby mają te same wskazania?
Nie. Zależą one od konkretnego produktu i jego instrukcji.
Kiedy potrzebny jest nadzór specjalisty?
Gdy wskazuje go karta produktu, m.in. przy wybranych owrzodzeniach i odleżynach.
